top of page
  • Writer's pictureTanasak Pheunghua

"Reverse" the magic in TRIZ Principles

Updated: Jun 1, 2023


ครั้งที่แล้ว ผมเขียนเกี่ยวกับ Patent Searching ซึ่งอยู่ในกลุ่มของการค้นข้อมูล เพื่อนำมาประกอบการ “คิด” ผมมักพูดเล่นๆเสมอว่า ภาษาไทยคำว่า “คิดค้น” น่าจะเขียนผิด ที่ควรจะเป็นน่าจะเขียนคำว่า “ค้นคิด” (ย้ำนะครับ ผมคิดและพูดเล่นๆ) เพราะเหตุจากการทำงานจะพบเสมอว่า คนที่อ่านมาก เดินทางมาก พูดคุยกับผู้รู้มาก มักจะได้ข้อมูลมามาก ตอนประมวลผล หรือ “คิด” ก็จะทำได้ดีกว่า ไม่ว่าจะคิดเชิงวิเคราะห์ หรือ คิดไอเดียนวัตกรรมใหม่ๆ


จังหวะที่เราศึกษา ค้นคว้า อ่านเยอะ สมองมักจะคล้อยตามตรรกะที่เราบันทึกเข้าไป พอจะมาคิดไอเดียใหม่ๆ เหมือนคนซ้อมวิ่งแบบไม่ใส่รองเท้า พอลงสนาม มีกฏบังคับให้ใส่รองเท้าก็เลยมีอาการคล้ายคนวิ่งไม่เป็น


ถ้าเป็นช่วงการทำ Problem Solving ตามระเบียบวิธี หรือตามตรรกะก็ไม่มีปัญหาครับ แต่หากต้องการสิ่งใหม่กว่าตรรกะ เราจะทำอย่างไร เราจะออกกำลังสมองอย่างไรดี

ผมขออ้างถึง 40 หลักการ สำหรับการแก้ปัญหาใน TRIZ ซึ่งเป็นเครื่องมือในการช่วยคิดนะครับ


1 Segmentation

11 Cushion in Advance

21 Rushing Through

​31 Porous Materials

2 Taking out

12 Equipotentiality

22 Blessing in Disguise

32 Color Change

3 Local quality

13 The Other Way Round

23 Feedback

33 Homogeneity

4 Asymmetry

14 Spheroidality – Curvature

24 Intermediary

34 Discarding and Recovering

5 Merging

15 Dynamics

25 Self-Service

35 Parameter Change

6 Universality

16 Partial or Excessive Action

26 Copying

36 Phase Transition

7 Nested Doll

17 Another Dimension

27 Cheap Short-Living Objects

37 Thermal Expansion

8 Anti-Weight

18 Mechanical Vibration

28 Replace Mechanical System

38 Accelerated Oxidation

9 Prior Counteraction

19 Periodic Action

29 Pneumatics and Hydraulics

39 Inert Atmosphere

10 Prior Action

20 Continuity of Useful Action

30 Flexible Membranes/Thin Films

40 Composite Materials


ตารางที่ 1 40 Principles ที่มา www.triz.co.uk


ในการใช้งานโดยปกติ เราอาจเปิด Contradiction Matrix หรือไม่ใช้ก็แล้วแต่ความชำนาญ แต่สิ่งที่เกิดขึ้นกับผู้เริ่มเรียนรู้ใช้ TRIZ ใหม่ๆ คือ มีตั้ง 40 ข้อ จำไม่ได้

อย่างไรก็ตามใน 40 ข้อมีวิธีจำง่ายๆ ที่ฝึกไปฝึกมาอาจได้หลักการเดียว หรือ เกิน 40 ข้อได้

โดยผมหยิบหลักการมาซัก 5 ข้อนะครับ ผมลืมแนะนำหลักการพิเศษของงานนี้ คือ หลักการข้อที่ 13 The Other Way Round / Do it in Reverse ครับ ชื่อไทยๆว่า กระทำกลับทาง หลักการข้อนี้มีความพิเศษในตัวมันเองและยัง “เสก” หลักการข้ออื่นได้อีกครับ


1 Segmentation ตรงข้ามกับ Merging

4 Asymmetry ตรงข้ามกับ Symmetry

15 Dynamics ตรงข้ามกับ Static

14 Spheroidality – Curvature ตรงข้ามกับ ?

33 Homogeneity ตรงข้ามกับ Composite Materials


จะสังเกตุว่าบางข้อตรงกับหลักการใน 40 Principles บางข้อไม่ตรง แต่เป็นประโยชน์นะครับ ไปลองเสกหลักการเพิ่มดูนะครับ และหากมองเฉพาะตัวหลักการ Reverse เอง ได้ถูกนำไปใช้เป็นช่องว่างในการสร้างไอเดียใหม่มากมาย ไม่ได้แต่เฉพาะใน TRIZ นะครับ


คำตอบหรือ ไอเดียทั่วไป

Reverse / Anti Solution


ชุบแข็งด้วยความร้อน ตรงข้ามกับ ชุบแข็งด้วยความเย็น

ใช้ล้อกลม ตรงข้ามกับ ใช้ล้อสี่เหลี่ยม (ไม่ตรงกันข้าม แต่ใช้ได้ครับ)

อยากทำถ่านไฟฉาย ที่พลังงานไม่มีวันหมด แต่กลัวขายไม่ได้เพราะราคาแพง และไม่มีคนซื้อซ้ำ ตรงข้ามกับ หากทำถ่านไฟฉายที่พลังงานไม่มีวันหมดสำเร็จ แจกฟรี เก็บค่าเช่ารายเดือน

ชงกาแฟโดยใช้น้ำร้อน ตรงข้ามกับ ชงกาแฟโดยใช้น้ำเย็น

ทำกำไรเยอะขึ้น จากการปรับเพิ่มราคา ตรงข้ามกับ ทำกำไรเยอะขึ้น จากการลดราคา

เตารีด รีดผ้าเรียบ ตรงข้ามกับ เตารีด รีดผ้าให้เกิด Texture ลวดลายต่างๆ


วิธีการฝึกง่ายๆคือ ทุกครั้งที่มีไอเดียอะไรใหม่ๆ ให้เพิ่มเงาของไอเดียนั้นไปอีก โดยการพยายามคิด คำตอบที่อยู่ตรงกันข้าม (Reverse) พอเราฝึกแบบนี้บ่อยๆ โดยธรรมชาติ ปริมาณ ความแตกต่างและคุณภาพของไอเดีย ก็จะเพิ่มมากขึ้นครับ

และนี่คือที่มาของคำว่า ค้นคิด ครับ


(บทความนี้ ดัดแปลงจากงานเขียนปี 2015)



Kommentarer


bottom of page